Grupa bojowa "Kamień"

Łącznikowy punkt oporu wzg. 298 "Kamień"



Pod koniec 1936 roku, w ramach prac zmierzających do zagęszczenia obrony pomiędzy izolowanymi punktami oporu "Bobrowniki" i "Dąbrówka Wlk" powstają dwie grupy bojowe - "Kamień" i "Brzeziny". SGB "Kamień", która ze względu na ilość obiektów ciężki bardziej przypomina niewielki punkt oporu, została usytuowana na wzg. 298. Jej zadaniem było ryglowanie doliny rozciągającej się poniżej i ciągnącej się w stronę Bytomia oraz ryglowanie drogi z Piekar do Siemianowic. W skład I linii wchodziły 4 obiekty ciężkie w tym aż dwa wyposażone w armaty p.panc. Niestety, jeden z nich (6 na mapie) nie zachował się do naszych czasów, został wysadzony przez niemców w 1940 roku. Zachowana dolna kondygnacja została zasypana i nie jest dostępna. Drugą linię obrony stanowił wybudowany w 1938 roku umocniony budynek organizacji "Strzelec" (7 na mapie). W jego piwnicach mieścił się żelbetowy schron dla dwóch rkm-ów oraz najprawdopodobniej skład amunicji. Trudno do końca przesądzić charakter pomieszczeń znajdujących się obok schronu, gdyż po wojnie zostały adoptowane na cele, a sam budynek na komisariat milicji obywatelskiej. Ponadto na piętrze obiektu miała znajdować się sekcja ckm, osłaniająca ogniem całe przedpole. Na głębokim zapolu, przy obecnej ulicy Brzechwy znajduje się komora kabli telefonicznych (K na mapie), jednakże jest całkowicie zasypana i pokryta trawą. Większość obiektów znajduje się na terenie ogródków działkowych, dlatego dostęp do nich jest utrudniony, ale za to zachowały się w bardzo dobrym stanie.





Ciężki schron bojowy (1 na mapie)

N 50°21'51,76" E 18°58'55,09"



Schron bojowy uzbrojony w jeden ckm w kopule pancernej (ZO N965 1936) i 2 rkm-y. Wewnątrz nieco rozbudowany dla zwiększenia grupy wypadowej. Jak większość obiektów z tego okresu, nie posiada strzelnic obrony wejścia. Natomiast dwie istniejące strzelnice rkm służą ryglowaniu drogi. Przy ścianie tylnej obiektu znajduje się betonowy mur z otworami na wprost wejścia i wyłazu. Na jego narożniku zachowały się ślady wsporników pod słupy co może sugerować, że murek stanowił element maskowania przypominającego stodołę. Obiekt zachowany w średnim stanie. Poza lawetą ckm w kopule, pozbawiony wszystkich elementów metalowych. Ostatnio, staraniem Stowarzyszenia Pro Fortalicium, został wysprzątany i zamurowany. W przyszłości ma stanowić kolejny obiekt muzealny.






Ciężki schron bojowy (2 na mapie)

N 50°21'43,67" E 18°58'50,79"



Schron bojowy dwukondygnacyjny. Uzbrojenie stanowiła armata p.panc wz.36 kalibru 37 mm, dwa ckm - w tym jeden w półkopule pancernej (ZO 1936 N962) i rkm. Wyposażony jest w szersze dwuskrzydłowe drzwi, jednak zbyt wąskie na wtoczenie armaty na stanowisko. Dla umieszczenia wewnątrz armaty należało ją rozmontować na główne podzespoły. Izbę bojową armaty opatrzono wąską strzelnicą, ze stopniowaną przeciw rykoszetowo i zamykaną pancernymi płytami. Strzelnica zapewniała pole ostrzału niewiele przekraczające 30 stopni, a więc mniejsze niż możliwości łoża armaty. Amunicję magazynowano na dolnej kondygnacji, skąd windą transportowano ją do góry wprost do izby bojowej armaty. Schron ten nie posiada wyjścia awaryjnego, rolę tą pełni strzelnica działa. Obiekt jest w dobrym stanie, zachowały się pancerze, drzwi pancerne, fragmenty windy amunicyjnej i kolumna na lawetę ckm w półkopule pancernej. Nasypy zniwelowane, sam obiekt jest systematycznie odnawiany przez obecnego właściciela.





Ciężki schron bojowy (3 na mapie)

N 50°21'48,69" E 18°58'49,22"



Ciężki schron bojowy, dwukondygnacyjny, wyposażony jest w półkopułę pancerną (ZO. 1936 N954) uzbrojoną w ckm. Na ścianie wejścia do schronu posiada wyjście ewakuacyjne stanowiące strzelnicę rkm. Obiekt jest w dobrym stanie, zachowane pancerze, drzwi pancerne oraz wszystkie drzwi do innych pomieszczeń, krata przeciw szturmowa, a także laweta ckm w półkopule pancernej. Zachowały się też fragmenty drobnego wyposażenia takie jak składane stoliki czy spore fragmenty systemu chłodzenia ckm-ów. Obiekt posiada rury do łączności optycznej skierowane w stronę nieistniejącego tradytora oraz, jako jeden z nielicznych schronów z 1936, strzelnicę obrony wejścia.





górna kondygnacja dolna kondygnacja


Schrony pozorne (4, 5 na mapie)

4 - N 50°21'50,08" E 18°58'45,83"

5 - N 50°21'43,50" E 18°58'45,07"



Punkt oporu posiada dwa schrony pozorne z kopułami betonowymi. Wzniesiono je na planie geometrycznego trapezu prostokątnego o wymiarach: ściana tylna - podstawa długości 7,5 m, bok 4 m. Budowle miały konstrukcje mieszaną. Na betonowej płycie fundamentu wymurowano ściany z kamienia wapiennego grubości ok. 50 cm, pokryte żelbetowym stropem grubości 50 cm, wspartym na profilach stalowych. W załamaniu ściany czołowej wylano żelbetową kopułę o średnicy zewnętrznej 160 cm, z trzema wnękami imitującymi strzelnice. Dwa wejścia, symulujące przelotnię, rozmieszczone zostały w ścianie tylnej i zaopatrzone w drzwi. Wnętrze tworzyło jedno pomieszczenie. Ściany czołowe i boczna otrzymały trzy otwory oświetlająco - obserwacyjne, mogące też pełnić rolę strzelnic. Obiekty są w dobrym stanie, spełniają rolę składu na narzędzia. W obiekcie (5) strop adaptowano jako "taras widokowy". Obiekt 4 od zewnątrz obsadzony kwiatami w związku z tym jest słabo widoczny





Dom "Strzelca" (7 na mapie)

N 50°21'56,39" E 18°58'58,23"



W 1938 roku, przy obecnej ul. Długosza, powstał dom organizacji "Strelec". Przewidziany został jako drugoliniowy obiekt wsparcia. Otrzymał więc wzmocnioną, żelbetową konstrukcję podobną do obiektów koszarowych. Jego piwnice stanowi schron bojowy dla dwóch rkm oraz skład amunicji. Obiekt posiada dwie strzelnice rkm zamykane standardowymi, pancernymi drzwiczkami oraz wyjście ewakuacyjne z parą drzwi. Oprócz głównego wejścia obiekt wyposażony w wyjście prowadzące do składu amunicji. Schron dobrze zachowany posiada komplet zamknięć. Obecnie jest w trakcie remontu przeprowadzanego przez Stowarzyszenie "Pro Fortalicjum" i przystosowania na kolejną izbę muzealną.






 
Design - d4u.pl