Pozycja polowa "Tarnowskie Gry"



Pozycja obronna powstaa dla osonicia garnizonu 11 puku piechoty oraz 3 puku uanw stacjonujcych wanie w Tarnowskich Grach. Jaki ostatecznie ksztat miaa przyj nie jest wiadome. Linia osania miasto od zachodu i zmierza w kierunku Radzionkowa na poudniowym wschodzie. Powstay tu jedynie 4 polowe schrony piechoty oraz jeden schron "wiczebny". Spore odlegoci midzy obiektami i liczne "martwe punkty" w liniach ostrzau mog sugerowa, e umocnienia mogy by planowane z nieco wikszym rozmachem. Zwaszcza, e aden z obiektw nie zosta ukoczony przed wybuchem wojny a liczne fuszerki wiadcz o niezwykym popiechu przy ich wznoszeniu.

Gwnym zadaniem umocnie byo powstrzymanie ataku niemieckiego na czas wystarczajcy do penej mobilizacji garnizonw oraz wyprowadzenia taborw i caego zaplecza poza teren walk. Obiekty, ktre zdono wybudowa, umieszczone zostay jako osona gwnych drg prowadzcych do miasta oraz dla zabezpieczenia wza kolejowego Tarnowskie Gry. We wrzeniu 1939 roku schrony nie wziy udziau w walkach. Ponown szans otrzymay w 1944 kiedy to Niemcy wczyli je do tzw. linii b2 majcej powstrzyma ofensyw radzieck. Jednak, sdzc po braku ladw ostrzau, rwnie nie wziy czynnego udziau w walce.




Poka Pozycja polowa "Tarnowskie Gry" na wikszej mapie


Polowy schron piechoty (1 na mapie)

N 50°27'16,01" E 18°51'55,01"


Schron nr 1 znajduje na kocu uku ul. Sienkiewicza, za wiaduktem, na terenie PKP. Zachowany jest w dobrym stanie, cho cakowicie pozbawiony nasypw ziemnych. Obiekt zamknity jest wspczesnymi drzwiami stalowymi, suy jako skadzik. Jest to obiekt najbardziej zaawansowany w budowie. Jako jedyny zosta uszczelniony lepikiem, jednake najprawdopodobniej nasypw nie zdono ju uformowa.

Koszary 11 puku piechoty (2 na mapie)

N 50°26'59,04" E 18°51'29,83"


W kwartale ulic Kociuszki, Mickiewicza, Bohaterw Monte Cassino i Sienkiewicza znajdoway si koszary 11 puku piechoty w skad ktrego oficjalnie wchodziy jednostki forteczne ukryte pod nazw 6 kompanii specjalnej ckm pod dowdztwem mjr. Jzefa wikalskiego oraz IV batalionu specjalnego ckm pod dowdztwem mjr. Mikoaja Tomasika. Obecnie na tym terenie trwa intensywne wyburzanie i porzdkowanie. Ofiar tych prac sta si rwnie schron obserwacyjny znajdujcy si przy bramie prowadzcej na ul. Kociuszki. Schron powsta najprawdopodobniej w latach dwudziestych wraz z pozostaymi budynkami koszarowymi. ciany o gruboci 50 cm wykonane byy z cegy, a jedynie strop stanowia elbetowa pyta o gruboci 60 cm. Cztery szczeliny obserwacyjne mogy suy jednoczenie jako strzelnice broni rcznej. Do lat 70-tych wykorzystywany by jako wartownia przy bramie gwnej. Potem, pozbawiony wyposaenia, by systematycznie zasypywany ziemi i mieciami. Ostatecznie w 2004 roku, wraz z wikszoci budynkw koszar, zosta rozebrany. Obecnie na tym terenie znajduje si hipermarket.



Poniej dwa zdjcia prezentujce schron obserwacyjny i cz zabudowa koszar przed wyburzeniem. Zdjcia pochodz z prywatnego archiwum Daniela Ciszowskiego.





Polowy schron piechoty (3 na mapie)

N 50°26'20,54" E 18°50'49,24"


Schron znajduje si przy ulicy Gliwickiej (jadc od obwodnicy zaraz za salonem Opla). Ok. 100 metrw od drogi w lewo, na rodku pola znajduje si niewielkie, sztuczne wzniesienie, cakowicie zaronite drzewami i krzakami. Pord nich znajduje si polowy schron piechoty. Obiekt zachowany w nienajlepszym stanie, mocno zamiecony i powypalany. Schron bardzo niestarannie wykonany. Popiech przy jego budowie spowodowa niewystarczajce ubicie betonu w efekcie odpadaj nie zwizane jego fragmenty. W pobliu zachoway si zway ziemi przygotowanej do jego obsypania.



Polowy schron piechoty (4 na mapie)

N 50°26'06,47" E 18°52'01,07"

Schron znajduje si na Osadzie Jana, na samym pocztku ul. Astrw. Jak i pozostae, obiekt jest cakowicie pozbawiony nasypu. Jedno z wej przelotni zostao zamurowane, rodek zasypany ziemi i mieciami. Z boku dobudowany mietnik.


4 na mapie fot za: Denkschrift über die polnische Landbefestigung, Berlin 1941,s. 181.


Schron wiczebny (5 na mapie)

N 50°25'39,66" E 18°52'46,78"



Na polach na pnoc od Piekar Rudnych i Bobrownik, przed wojn, znajdowa si plac wicze (poligon) 11 pp z Tarnowskich Gr. Na szczycie jednego ze wzniesie wybudowano niewielki schron wiczebny. Trudno dzi dokadnie oceni kiedy obiekt powsta, jednake ze wzgldu na nietypowe rozplanowanie mona przypuszcza, e wzniesiono go zanim zacza obowizywa instrukcja saperska z 1939r., czyli pn wiosn 39. Posiada on 2 strzelnice ckm i 1 broni rcznej. Obiekt jest w nienajlepszym stanie, czciowo zasypany. Nasypy ziemne rwnie zostay czciowo zniwelowane.







Polowy schron piechoty (6 na mapie)

N 50°25'04,29" E 18°53'13,93"

Schron nr 6 znajduje si na terenie Pastwowego Przedsibiorstwa Sadownictwa i Rolnictwa Sadrol. Jest w nienajlepszym stanie, le ubity beton i wilgo powoduj systematyczne kruszenie elbetu i odsanianie zbrojenia. Ukad ziemny czciowo zdegradowany. Po wyciciu drzewek w sadzie bardzo dobrze widoczny z ul. Knosay.



Schemat schronw polowych wystpujcych na pozycji "Tarnowskie Gry"





J. Sadowski, P. Skupie, Pozycja "Tarnowskie Gry". Fortyfikacje na terenie powiatu tarnogrskiego[w:] "Forteca" nr 9, s. 48.
 
Design - d4u.pl