II linia obrony

II linia obrony



Na zapolu głównych pozycji obronnych, na terenie Świętochłowic, wybudowano pięć ciężkich obiektów, które tworzyły trzon II linii obrony Obszaru Warownego Śląsk. Zostały one uzupełnione o różnego rodzaju obiekty pozorne, pozorno - bojowe. Większość małych schronów niedotrwała do naszych czasów. II linia obrony osłaniała Chorzów od punktu oporu "Łagiewniki" do punktu oporu "Szyb Artura". W ten sposób "łuk rudzki" został umocniony u swej nasady. Niestety, wiele obiektów z tej linii nie dotrwało do naszych czasów. Największym nieobecnym jest ciężki schron bojowy Nr 37, który znajdował się na terenie obecnych zakładów "Zgoda" (6 na mapie). Ponadto podczas niwelowania hałdy zasypany został schron pozorno - bojowy (7 na mapie), a podczas budowy osiedla rozebrano obiekt pozorny (8 na mapie)




Pokaż II Linia na większej mapie


Schron bojowy Nr 40 (1 na mapie)

N 50°18'30,53" E 18°55'32,12"



Ciężki schron bojowy wyposażony w kopułę pancerną ckm (W.I. - 1938 119/36) został wybudowany w klasie odporności "D" i pełnił funkcję schronu dowodzenia odcinka "Chorzów". Obiekt dwukondygnacyjny (kondygnacje łączą schody), posiadający jedno wyjścia ewakuacyjne pełniące rolę strzelnicy pomocniczej rkm, a także urządzenia do łączności optycznej. Posiada wentylację podłogową, która nie spełniała swojej roli, z tego powodu wykuto szereg otworów w ścianach. Dolna kondygnacja została podzielona na szereg pomieszczeń sztabowych. Uzbrojenie schronu stanowiło 3 ckm (w tym 1 ckm w kopule pancernej), 1-2 rkm. Obiekt jest w słabym stanie, zachowała się kopuła pancerna ckm i układ ziemny. Brak pancerzy strzelnic, drzwi pancernych i zamknięć wyjść ewakuacyjnych. Obiekt mocno zarośnięty.

Na przykładzie strzelnicy rkm, flankującej główne wejście, można prześledzić w jaki sposób próbowano obniżać koszty budowy obiektu. Pierwotnie miała ona być zamykana pancernymi drzwiczkami. Jednakże w trakcie realizacji obiektu zrezygnowano z pancerza a otwór został zamurowany i przystosowany do broni ręcznej.



fot. M. Nastuła


Górna kondygnacja Dolna kondygnacja


Schron bojowy Nr 39 (2 na mapie)

N 50°18'09,65" E 18°54'54,33"



Ciężki schron bojowy uzbrojony w 3 ckm za płytami pancernymi mod.37, 1-2 rkm. Posiada dwie dodatkowe, narożne strzelnice rkm, dwa wyjścia ewakuacyjne stanowiące strzelnice flankujące ścianę tylną. Obiekt posiadał imitację kopuły pancernej wykonanej w formie walca z desek, pokrytego tynkiem na siatce stalowej. Został wykonany w klasie odporności "D". Liczne ślady świadczą, że obiekt przez jakiś czas, po wojnie pełnił rolę schronu OPL. Najprawdopodobniej wówczas stalowe drzwi gazoszczelne do izby załogi zostały zastąpione drewnianymi, zamocowanymi na klasycznych zawiasach drzwi z 37 roku. Wewnątrz zachowały się dwudzielne drzwi pancerne i wiele elementów drobnego wyposażenia. Obecnie schron jest remontowany przez sekcję świętochłowicką Stowarzyszenia "Pro Fortalicium" i wkrótce zostanie udostępniony jako kolejna izba muzealna.



fot. M. Nastuła




Obiekt pozorno - bojowy (3 na mapie)

N 50°17'36,76" E 18°54'29,26"



Klasyczny schron pozorno - bojowy, powstały w klasie odporności "A". Jednakże w jego konstrukcji pojawiają się elementy rzadko lub nigdy dotąd nie stosowane. Do niewątpliwych rzadkości należy dodatkowa strzelnica broni ręcznej usytuowana w ścianie czołowej i mierząca na skos w kierunku pobliskich stawów. Do nietypowych elementów można zaliczyć betonowe daszki wykonane nad wejściem do izby bojowej i nad wejściem pozornym. Niestety stopień dewastacji nie pozwala na precyzyjniejsze określenie ich kształtu i roli jaką miały pełnić. Schron został rozkradziony z całego, stalowego wyposażenia. W 2008 roku, podczas zakrywania koryta Rawy obiekt został całkowicie zasypany. Obecnie trwają starania o jego wyremontowanie i wyeksponowanie.







Schron bojowy Nr 38 (4 na mapie)

N 50°17'31,72" E 18°54'07,13"



Ciężki schron bojowy wyposażony w pancerną kopułę obserwacyjno - bojową (W.I. - 1938 122/37) wybudowany w klasie odporności "D". Jego uzbrojenie stanowiły 3 ckm (jeden w kopule, dwa w strzelnicach bocznych) i 1-2 rkm. Obiekt jest w złym stanie, rozkradziony i częściowo zasypany ziemią i śmieciami. W środku regularnie palone są odpadki, ściany grubo pokryte sadzą.







Schron bojowy Nr 54 (5 na mapie)

N 50°16'34,95" E 18°53'38,59"


Ciężki schron bojowy wyposażony w pancerną kopułę obserwacyjno - bojową (W.I. - 1938 110/35) wybudowany w klasie odporności "D". Uzbrojenie stanowiły 3 ckm (w tym 1 w kopule pancernej), 1-2 rkm. Obiekt wyposażony w urządzenia do łączności optycznej. Ze względu na niewydolną wentylację podłogową, w ścianach wykuto dodatkowe otwory wentylacyjne. Schron jest w dobrym stanie, zachowały się wszystkie elementy pancerzy strzelnic (zdemontowane dla poprawienia oświetlenia wewnątrz), wszystkie pancerne drzwi wewnątrz, brak jedynie drobnego wyposażenia. Oryginalna krata przeciwszturmowa została przed laty ukradzina, zastąpiono ją kratą pozyskaną z innego schronu. Zwiedzanie jest utrudnione, gdyż znajduje się na terenie działki ogrodniczej, ogrodzony siatką i pilnowany przez psy.





Komora kabli telefonicznych (K na mapie)

N 50°16'44,67" E 18°53'43,78"


Na terenie bazy transportowej przy ul. Chorzowskiej w Bykowinie znajduje się komora kabli telefoniczny. Jest ona usytuowana dokładnie w linii prostej na południe od komory w Lipinach (p.o. "Godula"). Obiekt całkowicie pozbawiony nasypów, co pozwala dokładnie ocenić jego bryłę. Wewnątrz zasypany systematycznie palonymi śmieciami. Jej celem było zapewnienie łączności dla p.o. "Nowy Bytom" i przy okazji II Linii.







 
Design - d4u.pl